Lara Croft – ikona gier przygodowych i jej historia

Lara Croft – ikona, która zmieniła oblicze gier przygodowych

W 1996 roku na ekranach telewizorów i monitorów pojawiła się postać, która w ciągu kilku lat stała się jednym z najbardziej rozpoznawalnych symboli w historii gier wideo. Lara Croft – archeolożka, sportsmenka i poszukiwaczka przygód – zadebiutowała w grze Tomb Raider, stworzonej przez brytyjskie studio Core Design. Od pierwszych pixeli trójwymiarowego środowiska przygoda toczyła się w tempie i skali, jakiej wcześniej w tej kategorii nikt nie oferował. Croft szybko przestała być tylko bohaterką jednej gry i zaczęła żyć własnym życiem: w komiksach, powieściach, filmach aktorskich, animacjach, a nawet w dyskusjach o roli kobiet w branży rozrywkowej.

Artykuł ten powstał z myślą o czytelnikach zainteresowanych procesem tworzenia gier, designem postaci oraz długofalowym zarządzaniem marką w branży interaktywnej rozrywki. Nie traktujemy Lary Croft wyłącznie jako ciekawostki popkulturowej, lecz jako studium przypadku z zakresu projektowania bohatera, światotwórstwa i produkcji franczyzy. Przyglądamy się kolejno: genezie postaci, twórcom i decyzjom artystycznym, mechanice pierwszych odsłon, rebootowi z 2013 roku, a także temu, jak marka funkcjonuje poza grami – w filmie, literaturze i reklamie.

Geneza postaci i studio Core Design

Za powstanie Lary Croft odpowiada kilku kluczowych twórców, którzy w pierwszej połowie lat dziewięćdziesiątych pracowali w Core Design – studiu z siedzibą w Derby w Wielkiej Brytanii. W zespole, który zaprojektował postać, istotną rolę odegrał Toby Gard. To on nadał bohaterce podstawowe cechy wizualne: smukłą sylwetkę, warkocz, dwie kabury z pistoletami i strój, który miał łączyć funkcjonalność z rozpoznawalnością. Inspiracjami dla Garda były, jak sam wielokrotnie podkreślał, muzyczka Neneh Cherry oraz komiksowa Tank Girl. Croft miała być świadomym przeciwieństwem biernych bohaterek kobiecych, które wcześniej dominowały w grach wideo – silna, pewna siebie, inicjująca działanie.

Decyzje podjęte w Core Design okazały się brzemienne w skutkach dla całej branży. Po raz pierwszy w trójwymiarowej grze przygodowej gracz sterował w pełni niezależną postacią kobiecą poruszającą się w otwartym, eksplorowalnym świecie. Croft wspinała się, skakała, nurkowała, walczyła i rozwiązywała zagadki środowiskowe. Każda z tych aktywności była zaprojektowana tak, aby kamera mogła podążać za bohaterką z trzeciej osoby – wówczas była to innowacja wymagająca precyzyjnego dostrojenia animacji i kolizji.

Warto też zauważyć, że Lara Croft nie powstała w próżni marketingowej. Już przed premierą gry wydawca, Eidos Interactive, rozumiał, że siłą napędową sprzedaży będzie postać, a nie tylko rozgrywka. W kolejnych latach ta intuicja przełożyła się na kolejne tytuły z serii, kampanie reklamowe z modelkami, licencje na komiksy, zabawki i akcesoria. Croft była jedną z pierwszych postaci growych, wokół której zbudowano pełne uniwersum transmedialne.

Charakterystyka i świat przedstawiony

Lara Croft jest przedstawiana jako inteligentna i wysportowana archeolożka, eksplorująca starożytne, niebezpieczne grobowce i ruiny na całym świecie. Ten jeden zapis definicyjny, obecny w materiałach producenta, streszcza rdzeń postaci: łączy kompetencje naukowe z fizycznością, a eksplorację z konfrontacją. Croft nie jest klasyczną badaczką zamkniętą w laboratorium – wyrusza w teren, ryzykuje życie i dokumentuje odkrycia, które później opisuje w swoich książkach.

Jej klasyczny wygląd to turkusowy top, jasnobrązowe szorty, buty sięgające do łydek i długie białe skarpety. Plecak, który nosi na co dzień, według kanonu fabularnego znalazła przy zwłokach w świątyni Angkor Wat. Pas z kaburami po obu stronach i dwa pistolety to elementy nie tylko estetyczne, ale i mechaniczne: sygnałują, że bohaterka potrafi się bronić w sytuacji zagrożenia. Rękawiczki bez palców, warkocz lub kucyk, brązowe oczy i rudawo-brązowe włosy dopełniają schemat wizualny rozpoznawalny z każdej platformy i każdej epoki marki.

W kolejnych odsłonach serii strój ulegał modyfikacjom, dostosowując się do środowiska: lokacji podwodnych, lodowatych warunków, dżungli czy pustyń. W późniejszych częściach Lara pojawiała się w obciętym topie, spodniach moro i ciemnej koszuli – wizualnie bliższej obozom ekspedycyjnym niż arystokratycznej rezydencji. Wszystkie te zmiany kosmetyczne służyły jednak temu samemu celowi: podkreśleniu, że bohaterka funkcjonuje w świecie, w którym strój musi odpowiadać warunkom terenowym, a nie modowym.

Kanoniczna biografia Croft łączy kilka warstw. W klasycznej wersji instrukcji do gry jest córką lorda Henshingly’ego Crofta, urodzoną 14 lutego 1968 roku, wychowywaną na arystokratkę. Po katastrofie samolotu w Himalajach, w której straciła matkę, spędziła dwa tygodnie samotnie w górach. To doświadczenie sprawiło, że porzuciła dotychczasowe życie i zaczęła wieść żywot podróżującej poszukiwaczki przygód. Późniejsze odsłony uzupełniły tę historię o wątek organizacji Trójca, losów ojca oraz pierwszych ekspedycji archeologicznych, nadając postaci bardziej liniową, ale wciąż emocjonalnie spójną narrację.

Tomb Raider (1996) – rewolucja w trzech wymiarach

Debiutancka odsłona Tomb Raider ukazała się w 1996 roku na platformie PlayStation, a w kolejnych miesiącach również na PC i Saturnie. Akcja toczyła się wokół poszukiwań artefaktu z Atlantydy, a Croft konkurowała z innymi archeologami o dostęp do pozornie zapomnianych cywilizacji. Już w pierwszej grze zarysowano mechaniki, które stały się znakiem rozpoznawczym serii:

swobodna eksploracja dużych, częściowo otwartych poziomów z linową logiką przejść;
pływanie, nurkowanie i rozwiązywanie zagadek wymagających użycia przedmiotów z ekwipunku;
walka z wykorzystaniem dwóch pistoletów, a wraz z postępem – dodatkowej broni krótkiej i długiej;
sekwencje platformowe wymagające precyzyjnego skakania, wspinaczki i balansowania na krawędziach.

Z perspektywy projektowej szczególnie istotne było połączenie trzech systemów: nawigacji w trzecim wymiarze, zarządzania zasobami (amunicja, apteczki, zapalniki) oraz pauzy w menu ekwipunku, w którym gracz mógł swobodnie zarządzać przedmiotami. Ten ostatni element był rewolucyjny – wówczas gry przygodowe rzadko pozwalały na tak bezpośrednią kontrolę nad tym, co Lara niesie i w jakiej kolejności zużywa.

Kontynuacje w Core Design i droga do kryzysu

Sukces pierwszej gry sprawił, że Core Design pracowało nad kolejnymi odsłonami w niezwykle napiętym harmonogramie. Tomb Raider II (1997) skoncentrował się na poszukiwaniach sztyletu Xian, Tomb Raider III (1998) na fragmentach meteorytu dającego ludziom nadprzyrodzone moce, a Tomb Raider: The Last Revelation (1999) – w którym po raz pierwszy pokazano młodą Croft – na artefakcie powiązanym z egipskim bogiem Horusem. W tej części pojawił się mentor Lary, Werner von Croy, który z czasem stał się antagonistą. Rok 2000 przyniósł Tomb Raider: Chronicles, w dużej mierze opowiedziany w formie retrospekcji.

Równolegle seria doczekała się odsłon mobilnych: Tomb Raider na Game Boy Color (2000) o Kamieniu Koszmaru, Tomb Raider: Curse of the Sword (2001) ze złowieszczym kultem oraz Tomb Raider: The Prophecy (2002) na Game Boy Advance, w którym bohaterka szukała trzech magicznych kamieni. W 2003 roku ukazał się Tomb Raider: The Angel of Darkness, którego premiera zbiegła się z poważnym kryzysem wizerunkowym i finansowym marki. Gra zebrała mieszane recenzje, a jej jakość techniczna i tempo produkcji stały się przedmiotem wewnętrznych analiz Core Design i wydawcy.

Po finansowym fiasku Tomb Raider: The Angel of Darkness prawa do serii przejął amerykański producent Crystal Dynamics. To przejście było punktem zwrotnym, który zdefiniował markę na kolejną dekadę i doprowadził do głębokiego resetu fabularnego.

Reboot 2026 – nowa Lara od Crystal Dynamics

W 2013 roku ukazał się Tomb Raider stworzony przez Crystal Dynamics, który opowiedział historię Lary Croft od nowa. Bohaterka trafia na zaginioną wyspę Yamatai u wybrzeży Japonii, gdzie mierzy się z kultem czczącym boginię Himiko. W tej wersji Croft jest młodą absolwentką archeologii przygotowującą się do swojej pierwszej ekspedycji naukowej – wcześniejsze doświadczenia z gier klasycznych zastąpiono krótszą, ale bardziej intymną genezą.

Reboot przyniósł kilka istotnych zmian projektowych:

nowy model ruchu i animacji, w którym Croft biega, wspina się i walczy w sposób bardziej zbliżony do współczesnych gier akcji;
rozbudowany system interakcji z otoczeniem – łomy, pochodnie, linki i inne przedmioty pojawiają się jako narzędzia rozgrywki;
warstwa survivalowa: głód, zimno, urazy i ograniczone zasoby stały się ważnym elementem planowania trasy;
zmieniony wygląd postaci: krótsze, bardziej stonowane fryzury, strój bardziej polowy niż klasyczny kostium z 1996 roku.

Reboot otworzył też trylogię, na którą złożyły się Rise of the Tomb Raider (2015), w którym Croft poszukuje zaginionego miasta Kitież i Źródła Nieśmiertelności, oraz Shadow of the Tomb Raider (2018), rozgrywający się w Ameryce Łacińskiej. Łącznie cykl opowiada historię dorastania do roli poszukiwaczki przygód i stopniowego kształtowania jej tożsamości.

Spin-offy i kooperacyjne odsłony serii

Oprócz głównej linii gier Lara Croft pojawiała się w produkcjach pobocznych, które wprowadzały odmienną mechanikę i strukturę rozgrywki. W 2010 roku ukazało się Lara Croft and the Guardian of Light, dystrybuowane cyfrowo i osadzone w Ameryce Centralnej. W grze towarzyszy Larze majański wojownik, a kamera przyjmuje widok izometryczny – to wyraźne odejście od trzecioosobowej perspektywy znanej z głównej serii. W 2014 roku wydano Lara Croft and the Temple of Osiris, kontynuujące formułę kooperacyjną w starożytnym Egipcie.

Spin-offy pełniły w ekosystemie franczyzy podwójną rolę. Z jednej strony pozwalały zespołom developerskim eksperymentować z mechaniką i strukturą poziomów bez ryzyka dla marki głównej. Z drugiej – utrzymywały postać w pamięci graczy pomiędzy dużymi premierami i wzmacniały wrażenie, że Croft to bohaterka o wielu obliczach, nie tylko jedna konkretna konwencja rozgrywki.

Wersje mobilne, przenośne i multiplatformowe

Seria Tomb Raider od początku była rozwijana równolegle na wielu platformach. Wspomniane już gry na Game Boy Color i Game Boy Advance pokazały, że postać może funkcjonować także w środowisku 2D, choć oznaczało to uproszczenie mechanik eksploracji. Później marka pojawiała się na kolejnych generacjach konsol przenośnych, a w ostatnich latach – również na urządzeniach mobilnych, w formie zarówno klasycznych remasterów, jak i nowych produkcji opracowywanych z myślą o sterowaniu dotykowym.

Z punktu widzenia projektowania kluczowe było pytanie, które elementy rozgrywki można przenieść bez straty, a które wymagają przeprojektowania. Na przykład:

Element rozgrywki	Wersja klasyczna (1996–2003)	Wersja po rebootie (2013–2018)
Perspektywa kamery	Trzecia osoba, stała za postacią	Trzecia osoba, dynamiczna, z cinematicznymi przebitkami
Walka	Głównie pistolety i broń dystansowa	Broń biała, dystansowa, taktyka, zasłony
Eksploracja	Poziomy z wyraźną strukturą komnat	Otwarte strefy z powracaniem do wcześniejszych lokacji
Zarządzanie zasobami	Apteczki, amunicja, zapalniki	Apteczki, amunicja, materiały do craftingu
Narracja	Krótkie przerywniki i notatki	Rozbudowane dialogi i cutscenki

Tabela ta pokazuje, że reboot nie był wyłącznie zmianą kosmetyczną. Zmienił się sam język gry: Croft z bohaterki eksplorującej kolejne pomieszczenia stała się bohaterką systemów otoczenia, w których eksploracja, walka i przetrwanie współgrają ze sobą na każdym kroku.

Głosy Lary Croft – pięć aktorek przez trzydzieści lat

Jednym z najciekawszych aspektów marki jest obsada głosowa. W anglojęzycznych wersjach gier Larze głosu użyczało pięć aktorek, co doskonale ilustruje skalę i ciągłość franczyzy:

Shelley Blond (1996) – pierwsza odsłona Tomb Raider;
Judith Gibbins (1997–1998) – Tomb Raider II i Tomb Raider III;
Jonell Elliott (1999–2003) – seria The Last Revelation, Chronicles oraz The Angel of Darkness;
Keeley Hawes (2006–2008) – Tomb Raider: Legend, Anniversary i Underworld, a także spin-offy z serii Lara Croft;
Camilla Luddington (od 2013) – cała trylogia rebootu oraz kolejne produkcje związane z marką.

Wybór głosu to decyzja wpływająca na odbiór postaci: ton, tempo, dykcja, a nawet sposób oddychania podczas cutscenek budują wrażenie, że Croft jest konkretną osobą, a nie tylko zestawem atrybutów. Zmiana aktorki w 2013 roku była więc nie tylko kwestią techniczną, ale i narracyjną – wraz z nowym głosem przyszła nowa wersja bohaterki.

Lara Croft poza grami – film, literatura, kultura

Postać Lary Croft trafiła do dwóch dużych filmów aktorskich. Pierwszy, Lara Croft: Tomb Raider, trafił do kin w 2001 roku i opowiadał o walce Croft z Iluminatami szukającymi reliktu pozwalającego na kontrolę nad czasem. Sequel, Lara Croft Tomb Raider: Kolebka życia (2003), przedstawiał poszukiwania puszki Pandory. Oba filmy osadzały Larę w nieco innej wersji świata niż gry, z większym naciskiem na widowiskowość i szybkie tempo akcji. W marcu 2013 potwierdzono, że powstanie film opowiadający o początkach Croft jako poszukiwaczki przygód, za którego realizację odpowiadały wytwórnie MGM, GK Films, Square Enix oraz Warner Bros. Reżyserem został Roar Uthaug, a w główną rolę wcieliła się Alicia Vikander. Premiera odbyła się w marcu 2018 roku.

Równolegle rozwijała się literatura powiązana z marką. W 2003 roku opublikowano powieść Lara Croft Tomb Raider: Amulet of Power Mike’a Resnicka, w 2004 roku Lara Croft Tomb Raider: The Lost Cult E.E. Knighta, a w 2005 roku Lara Croft Tomb Raider: The Man of Bronze Jamesa Alana Gardnera. W 2014 roku wydano powieść Tomb Raider: The Ten Thousand Immortals Dana Abnetta i Nika Vincenta, rozwijającą wydarzenia z trylogii z 2013 roku. Franczyza obejmuje zatem zarówno klasyczne kanony z lat dziewięćdziesiątych, jak i nową linię fabularną.

Marka funkcjonuje też w przestrzeni reklamowej. Croft pojawiała się w kampaniach marketingowych innych podmiotów, m.in. w reklamach i teledyskach, co potwierdza jej status ikony popkultury. Była też promowana przez modelki wcielające się w postać na konwentach, okładkach magazynów i w materiałach prasowych. Sześciokrotnie znalazła się w Księdze rekordów Guinnessa, co czyni ją jedną z najdokumentniej uznanych postaci w historii gier wideo.

Lara Croft jako zjawisko projektowe i kulturowe

Wpływ Lary Croft na branżę był przedmiotem wielu analiz krytycznych. Opinie o postaci wahają się od pozytywnych, wskazujących na jej rolę w zmianie sposobu, w jaki gry przedstawiają bohaterki i fabułę, po negatywne, postrzegające ją jako zły wzór do naśladowania dla młodych dziewcząt. Dyskusja ta sama w sobie stała się częścią dziedzictwa marki: Croft wymusiła na branży postawienie pytań o reprezentację, ciało, wiek i kompetencje bohaterek w grach.

Warto jednak pamiętać, że poza dyskusjami kulturowymi Croft jest też doskonałym przykładem konsekwentnego zarządzania postacią. Na przestrzeni trzech dekad utrzymano rozpoznawalną tożsamość: warkocz, kabury, plecak, archeologia, eksploracja ruin, dwujęzyczność i wielokulturowa erudycja. Croft posługuje się płynnie kilkoma językami, w tym rosyjskim i japońskim, co podkreśla jej status globtroterki, a nie jedynie podróżniczki po jednym regionie świata.

Z perspektywy edukacyjnej Croft może służyć jako przykład ewolucji designu postaci w grach. Zmieniały się: modele sylwetki, fryzury, ubiór, mimika, animacja, głos, a nawet sposób poruszania się kamery. Wszystko to w ramach jednej spójnej tożsamości marki.

Jak zacząć przygodę z Larą Croft w 2026 roku?

Dla czytelników, którzy chcą samodzielnie ocenić ewolucję marki, najrozsądniejszym punktem wejścia jest ustalenie, jakiego doświadczenia oczekują. Klasyczne gry z serii oferują czystą eksplorację i zagadki środowiskowe, natomiast trylogia z lat 2013–2018 kładzie większy nacisk na narrację, przetrwanie i kinowe sekwencje akcji. Poniższa tabela porządkuje trzy najczęściej polecane punkty startu:

Punkt wejścia	Dla kogo	Co zobaczysz	Wymagany sprzęt
Tomb Raider (2013)	Gracze ceniący narrację i survival	Geneza nowej Croft, wyspa Yamatai, kult Himiko	PC, konsole obecnej generacji
Tomb Raider (1996)	Miłośnicy klasycznych przygodówek	Platformowo-zagadkowa eksploracja, Atlantyda, prekursorskie trzecie wymiary	Emulatory lub kolekcje retro
Lara Croft and the Guardian of Light (2010)	Szukający kooperacji i szybkiej akcji	Izometria, Ameryka Centralna, kooperacja z towarzyszem	PC, konsole, dystrybucja cyfrowa

Z praktycznego punktu widzenia warto też zwrócić uwagę na dostępność poszczególnych wersji. Klasyczne odsłony bywają dostępne w ramach kolekcji retro lub w sklepach cyfrowych jako remastery. Współczesne części serii oferują zwykle szerszy wachlarz opcji dostępności, w tym zmienne poziomy trudności, tryby celowania i rozbudowane napisy. Przed rozpoczęciem rozgrywki warto sprawdzić w ustawieniach gry, które z tych opcji są aktywne domyślnie.

Czego Croft uczy o projektowaniu gier?

Historia Lary Croft dostarcza kilku praktycznych lekcji przydatnych zarówno w projektowaniu postaci, jak i w zarządzaniu długowieczną marką:

Jedna silna tożsamość wizualna może przetrwać dekady – strój, fryzura i kluczowe rekwizyty są zakotwiczone w pamięci graczy.
Reboot nie musi oznaczać zerwania – wystarczy przenieść rdzeń postaci (motywacja, kompetencje, relacje z otoczeniem) do nowej ramy fabularnej.
Różne formaty rozgrywki (single player, kooperacja, mobilne, izometria) mogą współistnieć w ramach jednej marki, jeśli zachowana jest spójna tożsamość bohaterki.
Głos postaci jest częścią jej designu – obsada głosowa wpływa na emocjonalny odbiór każdej sceny.
Dyskusja wokół postaci (rola kobiet w grach, seksualizacja, reprezentacja) jest nieunikniona i warto ją prowadzić świadomie po stronie studia.

Lista ta nie wyczerpuje tematu, ale pokazuje, że Croft jest postacią użyteczną edukacyjnie: można ją analizować równie dobrze z perspektywy narratologii, co designu poziomów czy zarządzania franczyzą.

FAQ: Najczęściej zadawane pytania

Kto stworzył Larę Croft?

Lara Croft została stworzona przez brytyjski zespół deweloperski Core Design, a kluczową rolę w jej powstaniu odegrał Toby Gard. Inspiracjami dla niego były Neneh Cherry oraz komiksowa postać Tank Girl.

W której grze po raz pierwszy pojawiła się Lara Croft?

Postać Lary Croft po raz pierwszy pojawiła się w grze Tomb Raider z 1996 roku, stworzonej przez Core Design i wydanej przez Eidos Interactive.

Ile gier z serii Tomb Raider powstało do tej pory?

W ramach marki Tomb Raider powstały zarówno odsłony główne (klasyczne i po rebootie z 2013 roku), jak i spin-offy, w tym serie Lara Croft and the Guardian of Light oraz Temple of Osiris, a także wersje mobilne i przenośne na Game Boy Color oraz Game Boy Advance.

Jakie studia pracowały nad grami o Larze Croft?

Najważniejsze studia to brytyjskie Core Design (klasyczna seria do 2003 roku) oraz amerykańskie Crystal Dynamics, które po przejęciu praw do marki stworzyło trylogię zapoczątkowaną w 2013 roku Tomb Raiderem. W kolejnych latach nad projektami pracowały też inne zespoły, w tym Eidos Montreal i Nixxes Software.

Kto użyczał głosu Larze Croft w grach?

W anglojęzycznych wersjach gier Larze głosu użyczały kolejno: Shelley Blond (1996), Judith Gibbins (1997–1998), Jonell Elliott (1999–2003), Keeley Hawes (2006–2008) oraz Camilla Luddington od 2013 roku.

Czy istnieją filmy aktorskie z Larą Croft?

Tak. W roli Lary Croft w filmach aktorskich wystąpiły Angelina Jolie (Lara Croft: Tomb Raider z 2001 roku oraz Lara Croft Tomb Raider: Kolebka życia z 2003 roku) oraz Alicia Vikander w filmie Tomb Raider z 2018 roku, opowiadającym o początkach Croft jako poszukiwaczki przygód.

Co zmieniło się w wyglądzie Lary Croft po reboccie z 2026 roku?

W wersji z 2013 roku zmieniono wygląd bohaterki: krótsze, bardziej stonowane fryzury, strój bardziej polowy, nowe animacje ruchu i dodano więcej możliwości interakcji z otoczeniem. Zmiana ta wynikała z chęci dostosowania postaci do współczesnych standardów projektowych i oczekiwań graczy.

Dlaczego postać Lary Croft jest uznawana za ważną dla branży gier?

Croft jest uznawana za jedną z najbardziej znaczących postaci kultury popularnej. Sześciokrotnie znalazła się w Księdze rekordów Guinnessa, a jej wpływ na przemysł gier był przedmiotem wielu analiz krytycznych. Croft jest też jedną z pierwszych postaci z gier komputerowych, których przygody z powodzeniem przeniesiono na ekran.

Jakie języki zna Lara Croft według kanonu serii?

Według kanonu serii Lara Croft posługuje się płynnie kilkoma językami, w tym rosyjskim i japońskim. Wielojęzyczność podkreśla jej status globtroterki i poszukiwaczki przygód działającej w różnych częściach świata.

Czy Lara Croft była kiedyś w Księdze rekordów Guinnessa?

Tak. Postać Lary Croft sześciokrotnie znalazła się w Księdze rekordów Guinnessa, co potwierdza jej wyjątkowy status w historii gier wideo i kultury popularnej.

Spośród publikacji dostępnych na łamach Gramora tematycznie najbliżej omawianych wątków produkcji franczyzowej pozostaje analiza postaci w innej kultowej adaptacji growej – LEGO Batman: Legacy of the Dark Knight – Batman od początku do legendy – gdzie podobnie jak w przypadku Croft kluczowe okazały się decyzje o rebootcie postaci. Zupełnie inny kontekst projektowy, ale równie przydatny dla zrozumienia planowania dużych premier w 2026 roku, prezentuje tekst Mount & Blade II: Bannerlord w 2026 roku – średniowiecze bez trzymania za rękę, który można potraktować jako praktyczne uzupełnienie dyskusji o długowiecznych markach i ich aktualizacji.

Lara Croft – jak powstawała ikona przygodowych gier akcji